Jak powinny być podręczniki do przedmiotów humanistycznych?

Z punktu widzenia kształcenia literackiego podręczniki ze sklepu taniaksiazka.pl funkcjonują głównie jako narzędzie wprowadzające. Tworzenie podręcznika wiąże się więc nieuchronnie z wyborem pewnych kręgów doświadczeń artystycznych, niezbędnych do zorientowania jednostki w zasadach odbioru dzieł dawnych i współczesnych, z którymi może się spotkać w różnych bieżących sytuacjach komunikacyjnych. Autor podręcznika musi uwzględnić zarówno aspekty statystyczno-strukturalne danej tradycji naukowej, jak i jej wymiar antropologiczny, który nie jest obojętny dla niespecjalistów.

Co powinny uwzględniać takie podręczniki?

Dowolny aspekt tradycji opisany jest w chronologicznym ciągu faktów jako źródło osiągnięć literackich. Wynikająca z zagrożenia przeładowaniem informacyjnym potrzeba selekcji tylko pewnej części tego, co w naszym życiu jest dziedziczeniem przeszłości, jest istotnym elementem postawy człowieka wobec ogromu własnej przeszłości. Wybory w podręcznikach wynikają z decyzji programowych opartych na kryteriach wychowawczych, poznawczych (reprezentatywność utworów), artystycznych i psychologicznych oraz realizowanych w szkołach koncepcji linearnego porządkowania wiedzy o literaturze.

Jaki pisać podręczniki do przedmiotów humanistycznych?

Autorzy podręczników mogą wprowadzić do tego obrazu stosunkowo niewielkie, choć znaczące zmiany. Stoją przed wyborem między encyklopedyzmem, który prowadzi do przeładowania podręczników nazwiskami i tytułami autorów, a naciskiem na fakty artystyczne, które są kluczowymi punktami tradycji literackiej. Muszą też zapobiegać skostnieniu tradycji i opóźnienia kanonu lektur szkolnych w odniesieniu do kluczowej, a przez to szczególnie ważnej dziś tradycji życia literackiego. Oznacza to, że podręczniki powinny być wyposażone w takie zbiory materiałów pomocniczych, które jako potencjalny kontekst interpretacji dzieł kanonu lekturowego, mogłyby wskazać uczniom przestrzenie literatury i kultury, jakie czają się za najnowocześniejszymi dokonaniami twórczymi z różnych atrakcyjnych i ciekawych powodów.

Znaczenie treści podręcznika

Badania czytelnicze niezmiennie wykazują związek między listą pisarzy omawianych w szkole a ich rozpoznawalnością przez czytelników, dokumentując wpływ szkolnego kanonu na stereotypy o literaturze. Dlatego obraz wcześniejszych dokonań literackich wydaje się być strukturą lepszą, bardziej otwartą na różne wybory, opartą na aktywizacji intelektualnej i emocjonalnej młodego odbiorcy i adresowaną do jego motywacji poznawczych.